Zuilen van zelfstandige gemeente tot stadswijk, Deel 250

Zuilen eert zijn gevallenen Deel 17

Naar aanleiding van de tentoonstelling Zuilen in de Tweede Wereldoorlog, die 4 mei jongstleden door burgemeester J. van Zanen geopend werd, schrijf ik gedurende deze tentoonstelling over Zuilense slachtoffers van die oorlog. Vandaag het stuk - met bijbehorende foto -dat de heer Pasman schreef over ‘Vrij Nederland’:

W.C. Brouwer was een grote zware man, met een kinderlijk en eenvoudig hart. Hij voelde zich aangetrokken tot de jeugdbeweging en was dan ook de 2e voorzitter van de bekende Zuilense Mondaccordeonvereniging “Ons Genoegen”.

Reeds vrij spoedig na de capitulatie in de Meidagen van 1940 kwam hij in aanraking met de contact-groep van Vrij Nederland: hij bezorgde illegale lectuur. Zijn woning was een contact-adres voor de werkers van Vrij Nederland en in zijn woning stond een zendapparaat opgesteld. Een gedropte agent van de Secret–Service onderhield daarmee contact met zijn chefs.

Brouwer was onder-machinist bij de N.S. Het was hem een gruwel, dat de spoorwegen Joodse landgenoten en arbeidsslaven naar Duitsland moest vervoeren. Menigmaal barstte hij thuis in snikken uit, wanneer hij zijn vrouw vertelde welk een gruwelijke taferelen zich op de perrons en in de treinen afspeelden. Tijdens de Februaristaking in 1941 trachtte hij het Spoorwegpersoneel te bewegen, eveneens het bijltje er bij neer te gooien. Wat jammer genoeg niet geschiedde.

In Januari 1942 was voor Brouwer de maat vol. Hij kon eenvoudig geen werk voor de vijand meer verrichten. Brouwer ging reeds staken in 1942, 2½ jaar voor het officiële bevel. Hij simuleerde kleurenblindheid en werd afgekeurd. Zijn vrij gekomen tijd besteedde hij geheel in dienst van de illegaliteit. Het kwam bij Brouwer niet op, dat Nederlanders zo gemeen konden zijn, hun landgenoten te verraden.

Zijn argeloosheid en impulsiviteit werden hem noodlottig. In Februari 1942 kwam een tweetal Nederlanders te zijnen huize, om met hem te spreken over illegaal werk. Er werd een afspraak gemaakt om hen op 11 Februari 1942 te ontmoeten op de Catharijnesingel. Op de plaats van samenkomst aangekomen, werd Brouwer prompt door de schoften gearresteerd.

Ondanks zware verhoren en scherpe bewaking van zijn woning, had de arrestatie van Brouwer geen gevolgen voor zijn vrienden. Brouwer zweeg. Via de lijdensweg Scheveningen, Vught, kwam hij in Neuengamme terecht. Op Oudejaarsdag 1944 was de strijd van Brouwer volstreden. Hij stierf in de leeftijd van 47 jaar, zijn vrouw en 4 kinderen achterlatend.

Maar God spreekt zacht: Het klare dromenbeeld,

dat in hem was, heeft eeuwigheid verworven.

De Geest leeft voort, al is hij ook gestorven.

Fotobijschrift: W.C. Brouwer werd geboren: 27 november 1897 en overleed 31 december 1944.

 

Terug naar overzicht