Zuilen van zelfstandige gemeente tot stadswijk. Deel 294: de Fineerpers

De voorbereidingen voor de verhuizing van het Museum van Zuilen zijn al een tijd aan de gang. De beoogde nieuwe locatie is de Werkspoorfabriek op het Werkspoorterrein. Daar gaat het Museum van Zuilen over enkele maanden van start met de tentoonstelling Ons Werkspoor. In de aanloop daarnaartoe vindt u de komende tijd artikelen uit de Werkspoor Courant, de ‘Utrechtse Editie’, waarin de voor Zuilen zo belangrijke fabriek onder de aandacht komt. Dit is deel 39.

Werkspoor Courant 1950

NIEUWE MACHINES

FINEERPERS

De laatste tijd gaat men zowel in de meubelindustrie als bij betimmeringen er steeds meer toe over gebruik te maken van de schoonheid en de steeds weer afwisselende tekening en structuur van de duizend en één houtsoorten, die er op de wereld te vinden zijn, zulks in tegenstelling van sommige andere wandbespanningen die dikwijls overal hetzelfde nerfje en dezelfde kleur nuanceringen vertonen.

Om het nadeel van het krimpen en zwellen van het hout te ontgaan, schilt men het hout in laagjes, meestal dunner dan 1 mm. en plakt deze kruisgewijs op elkaar en zo ontstaat triplex en multiplex.

Wanneer men nu wanden maakt van deze materialen, belijmt men hen met een houtsoort met mooie nerf- en kleurwerking. Dit nu gaat o.a. ook gebeuren in de rijtuigen van type 4, welke wij na het thans onderhanden type gaan bouwen. De wanden van de keuken en restauratieafdeling zullen worden belijmd met sycomore - en peroba fineer.

Voor dit fineren bestaan 3 methoden:

1e. Belijmen met de hand met de belijmhamer.

2e. Persen met lijmtangen en z.g. kallen.

3e. Persen onder de fineerpers.

De eerste methode heeft 2 nadelen: 1e. zeer veel handwerk, ten 2e. het lijmen kan alleen met warme lijm gebeuren, vlees- of beenderlijm, die niet watervast is, wat natuurlijk in een keuken een bezwaar is.

De tweede methode begrenst het oppervlak van de te belijmen wand tot het dubbele van de lijmtangdiepte, die natuurlijk niet onbeperkt is. Daarom bleef voor W.S. alleen de derde methode over.

De pers, welke wij daarvoor gekocht hebben, is een hydraulische pers met een tafeloppervlak van 2200 x 1200 mm. Hij heeft een vast bovenblad, waartegen een beweegbaar onderblad geperst wordt. De bladen worden met stoom verwarmd tot bijna 100° C. Het onderblad wordt bewogen door 2 plunjers met oliedruk.

Hierbij gebruiken wij speciale lijm, z.g. kunstharslijm met heet-verharder. Het tussenschot wordt met lijm bestreken welke reeds met de verharder is gemengd. Daarna wordt het fineer op het schot gelegd en het geheel in de pers gebracht. De pers wordt gesloten en de tijdschakelaar gesteld. Deze tijdschakelaar doet na de vastgestelde perstijd een rode lamp ontsteken, waarna de pers geopend kan worden. De perstijd bedraagt voor fineer minder dan 1 mm. dik, 5 minuten. Daarna is de lijm reeds volledig verhard en kan het materiaal verder verwerkt worden.

Ook koudlijmen is met deze pers mogelijk. Voor koudlijmen moet de pers namelijk lange tijd, enige uren of zelfs een gehele nacht gesloten blijven, waardoor dan drukverliezen door kleine lekkages kunnen optreden. Om dit te voorkomen is de pers voorzien van een ventiel met een soort repeteerbeweging. Zakt de druk van de pers te veel, dan wordt automatisch de pomp weer ingeschakeld om de pers weer op de vereiste druk te brengen.

Ook het in vorm lijmen van gebogen werkstukken tussen modellen tot een maximum dikte van 500 mm. is mogelijk.

Momenteel worden de deuren fotolijsten, W.C.-zittingen, tafeltjes seinschijvenkasten en enkele andere dingen met deze pers gelijmd.

Dit gebeurde vroeger met lijmtangen maar gaat in de pers natuurlijk beter, omdat de druk gelijkmatiger is.

We hopen nog vele mogelijkheden met deze pers te ontdekken.

Bij de foto: de fineerpers

Terug naar overzicht