Zuilen van zelfstandige gemeente tot stadswijk. Deel 303: Een vreemde eend in de bijt

De voorbereidingen voor de verhuizing van het Museum van Zuilen zijn al een tijd aan de gang. De beoogde nieuwe locatie is de Werkspoorfabriek op het Werkspoorterrein. Daar zou het Museum van Zuilen open gaan op 16 mei aanstaande, met de tentoonstelling ‘Ons Werkspoor’. De coronacrisis bepaald anders. Op dit moment is er geen enkel besluit te nemen wanneer het Museum van Zuilen dan wél open gaat. Dat leest u uiteraard zodra we het weten. In de aanloop daarnaartoe vindt u de komende tijd nog steeds artikelen uit de Werkspoor Courant, de ‘Utrechtse Editie’, waarin de voor Zuilen zo belangrijke fabriek onder de aandacht komt. Dit is deel 48.

Werkspoor Courant 22 Sept. 1950

Van ons werk

Een vreemde eend in de bijt

Temidden van de vertrouwde kleuren op ons terrein, het donkere groen met rood van de electrische rijtuigen, het zwart der kolen- en groentewagens en de grondverfkleur van de ‘‘geconserveerde’’ rijtuigen, zien wij thans ook, zij het nog wat schichtig, een nieuweling zijn plaats komen opeisen en die door zijn lichtgroene kleur direct de aandacht trekt.

Nauw verbonden aan de drie, alom bij Werkspoor bekende letters, R.I.C., zijn dit dus de nieuwe rijtuigen voor het internationaal reizigersverkeer der Nederlandse Spoorwegen, die dan ook qua eisen, moeten voldoen aan de internationale voorschriften (R.I.C. = Reglement International Courses).

Wel, de rijtuigen staan op het controle-spoor en waarom zouden wij U niet eens uitnodigen één der wagens in te stappen?

Toevalligerwijs is dit een 1e/2e klas rijtuig, bestaande uit 2 coupé’s 1e/2e klas, ingericht voor 6 personen en 6 coupé’s 2e klas eveneens voor 6 personen. Dat daarnaast ook 3e klas rijtuigen gebouwd worden, doet aan ons bezoek hier niet veel af, omdat de beide soorten in grote trekken overeenkomen.

Vanzelfsprekend kunnen wij U gaan vertellen, dat de rijtuigen die op twee 2-assige draaistellen rusten, een geheel electrisch gelast stalen geraamte, een onderstel met gelaste plaatbekleding en een stalen dak hebben, voorts een hele serie ingewikkelde constructies en dat aan de bak een 3500 meter electroden verlast is, maar dat ligt deze keer niet in de bedoeling.

We willen ons nu slechts bepalen tot de uiterlijke kentekenen van gemak en voornaamheid. De voornaamheid spreekt al direct uit de verzorging van het interieur. Het bovengedeelte van zijgang en balcon is bekleed met crème-achtig kunstleder, het benedengedeelte met dof zwart kunstleder, alles afgezet met lijstwerk van mat gelakt niangonhout.

De doordraaiende gangdeur is aan beide zijden mat gelakt en bevat een vast raam. Hebben we behoefte om eens uit de kussens van de coupé’s te komen, dan kunnen we in de gang een plekje vinden naast de grote, een ruim uitzicht biedende ramen en waartoe aan de zijwandzijde van de gang 4 ingebouwde klapzittingen zijn aangebracht en voor de rokers bovendien vier ingebouwde asbakjes. 

Het papier van Uw lunchpakket en lege sigarettendoosjes, banaan- en sinaasappelschillen, kortom het ‘‘vertrouwde’’ gezicht van een spoorwegrijtuig van voorheen, behoeft voor het laten slingeren geen enkel excuus meer, want er zijn twee, ook al weer ingebouwde, papiermanden aanwezig op de balcons.

Voor de reizigers, die zich onderweg oriënteren willen of verdere reisplannen uitstippelen is aan één van de einden van de zijgang een landkaart aangebracht.

Verder zijn op de balcons achter de kopwandramen koers- en klasseborden bevestigd, die ’s avonds door een lamp verlicht kunnen worden, zodat ze vanaf het perron zichtbaar zijn.

Aan de closetafdelingen is alle mogelijke en noodzakelijke zorg besteed, zo zijn aanwezig boven de waskom een draaibare zeepbol voor vloeibare zeep, een spiegel, closetpapierhouder, handdoekenrol, dubbele kleerhaak, asbak, handdoekenkast voor schone handdoeken en een tafeltje voor damestassen.

En nu gaan we dan een kijkje nemen in de afdeling, waar we gewoonlijk de meeste tijd doorbrengen en waar we in het voorbijgaan al steelse blikken in geworpen hebben. Door de lichtschuivende gangwanddeuren betreden we het voorname vertrek, we nestelen ons in de gemakkelijke met groen gestreept trijp beklede zitbank, voorzien van verende matrassen en laten vervolgens tot ons meerdere gemak een uit het rugstuk klapbare armleuning neer. Ziezo, nu laten we eens rustig ons oog door het verdere interieur gaan. Als we even achterover leunen, voelen we dat de hoofd- en oorkussens gestoffeerd zijn met losse veren en bemerken we aan het plafond 2 stijlvolle ornamenten met elk 2 buislampen voor fluorescerende verlichting. Er bevindt zich nog een middenlamp in de coupé, die zoals blijkt ook voor ventilatie ingericht is.

Op het dak van elke coupé is een torpedo-ventilator aangebracht; het kanaal naar deze ventilator kan in elke coupé afgesloten worden door een klep, die bediend kan worden door een handgreep, die boven de schuifdeuren is aangebracht. Het bovengedeelte van de zijwand in de coupé is bekleed met crème-achtig kunstleder met antieknerf, het benedengedeelte met groen trijp en alles afgezet met lijstwerk van mat gelakt niangonhout.

Boven de rugleuningen zijn dubbele metalen bagage-netten aangebracht en 4 kleerhaken. Onder de bagage-netten bevinden zich 4 foto’s en een ronde spiegel. De zakkende ramen bieden ook hier weer ruim uitzicht en zijn voorzien van rolgordijnen uit dubbelzijdig kunstleder. Onder het schuifraam zit dan een console met 2 asbakken. Aan deze console is een neerklapbaar tafeltje aangebracht en bevinden zich ook nog steunen, waaraan een grote aanzettafel snel gemonteerd kan worden. Behalve de 2 asbakjes bij het schuifraam zijn op de schuifdeuren in de coupé’s vaste asbakjes bevestigd.

De verwarming is natuurlijk ook in orde. Met een stelkruk ‘‘warm-koud’’ kunnen we die zelf regelen. De verwarming geschiedt door middel van verse lucht, die verwarmd wordt of door stoom uit de doorgaande stoom-leiding óf electrisch.

Wel, we hopen, dat Uw nieuwsgierigheid naar de constitutie van de baby hiermede bevredigd is. Als we van het rijtuig weggaan, kijken we nog eens om met een gevoel van werkelijk gerechtvaardigde trots voor de nieuwe Werkspoor-ambassadeur.

Fotobijschrift: Het nieuwe rijtuig voor internationaal reizigersvervoer van de N.S.

Terug naar overzicht